Filozofia

Dokumentacja

  • Program nauczania - czyli tematy referatów
  • Formularz do referatu [zobacz: przykład], oraz jak będzie oceniany: Sprawdź!
  • Extra punkty do zdobycia
  • Filmoteka filozoficzna / Biblioteka filozoficzna
  • Pytania do colloquium
  • Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
  • Information for foreign students about the passing the course

Dziedziny pomocnicze

Fizyka Biologia
Archeologia Religia

Materiały do zajęć

Wszystkie materiały (także cudze) są chronione prawem autorskim i mogą być wykorzystywane jedynie w charakterze pomocy naukowej przez moich studentów/uczniów. Wszelkie inne formy wykorzystania są zabronione.

Historia filozofii przekrojowo

  • Robert Surma - "Mały wstęp do filozofii", "Po co nam filozofia?" (slajdy do wykładu), "Mapa filozofii śródziemnomorskiej" (czyli miejsca związane z poszczególnymi filozofami starożytnymi), "Mapka filozoficzna starożytnych Aten" (położenie szkół filozoficznych); "Mapka filozoficzna starożytnego Koryntu" (miejsca związane z filozofią);
  • Caroline Alexander - "Mapa starożytnej Grecji" (2000);
  • Olaf Almqvist - "Chaos, Cosmos and Creation in Early Greek theogonies" (2022);
  • Lucas N. H. Bunt, Phillip S. Jones, Jack D. Bedient - "The Historical Roots of Elementary Mathematics";
  • "The Mathematics of Egypt, Mesopotamia, China, India and Islam" (2005);
  • Biblioteka Aleksandryjska - czym była;
  • Diogenes Laertios - "Żywoty i poglądy słynnych filozofów";
  • Theofrastos - "Historia filozofii - poglądy filozofów przyrody";
  • Eratosthenes z Kurene (Cyreny) - mapa świata;
  • Euklides - "Elementy" (wersja alternatywna);
  • Hypatia z Aleksandrii;
  • Mechanizm z Antikythery - czym jest?
  • Mary Gow - "Measuring the Earth: Eratosthenes and his celestial geometry" (2010);
  • Posejdonios z Apameji - mapa świata;
  • Władysław Tatarkiewicz - "Historia filozofii" [tom 1], [tom 2], [tom 3] (1950);
  • Józef Maria Bocheński - "Zarys historii filozofii" (1993), "Współczesne metody myślenia" (1954);
  • Stanisław Brzozowski - "Wstęp do filozofii" (1910);
  • John Marshall - "A Short History of Greek Philosophy" (1891);
  • William Turner - "History of Philosophy" (1903);
  • Arno Anzenbacher - "Wprowadzenie do filozofii" (1992);
  • Adam Karpiński, Jerzy Kojkoł - "Filozofia - zarys historii" (2001);
  • Ryszard Kapuściński - "Podróże z Herodotem" (streszczenie);
  • "The Vedas with illustrative extracts" (2003);
  • Światopogląd Hitlera jako przykład braku konsekwencji (2010);
  • Komentarz Mleczki do braku konsekwencji;
  • Brak konsekwencji wśród katolickich duchownych - czyli dlaczego katolicyzm nie może być filozofią;
  • Prawda jako cel filozofii [1], [2] - fragmenty z filmu "Matrix" (avi);
  • Studiowanie filozofii nie dla zarobku - fragment filmu "Dlaczego nie!" (avi);
  • Dlaczego kura przekroczyła ulicę? - czyli o różnorodności postrzegania tych samych faktów;
  • Koło hermeneutyczne - rozwiąż zagadkę, aby zrozumieć, czym jest;
  • David Papineau - "Philosophical Devices";
  • Autorytety młodych Polaków w 2011 - badania socjologiczne;

Presokratycy

  • Anaksymandros z Milesios - mapa świata;
  • Hekatajos z Milesios (Miletu) - mapa świata (*.svg);
  • Porfirios - "Żywot Pitagorasa" (III w.n.e.);
  • Jamblich - "O życiu pitagorejskim" (III w.n.e.);
  • Robert Surma - "Filozofia w starożytnym Egipcie" Wersja płatna, "Filozofia pregrecka" Wersja płatna, "Panenteistyczne aspekty Bytu w filozofii staroegipskiej" (slajdy), "Zasady u presokratyków" (slajdy);
  • "Babilończycy wyprzedzili Pitagorasa" - artykuł;
  • Granice chaosu, The Golden Key - o harmonii w świecie fizyki i matematyki (mp4);
  • Pitagorejskie liczby przestrzenne;
  • Kim był Pitagoras - artykuł;

Sofiści

  • Arthur Schopenhauer - "Erystyka" (streszczenie);
  • "Erystyka nas truje!" [1], [2] - artykuł z "Metro" 2010;
  • Jerzy Bralczyk - "Jak mówić, żeby nas słuchano?" (mp4);
  • Robert Surma - "Sofiści" (slajdy);
Unpleasant truths

Platon

Sokrates
  • 399 BCE - "Obrona Sokratesa [ver. 1], [ver. 2]" (wersja audio; wersja grecko-angielska z 1885, red. Louis Dyer);
  • 380 BCE - "Ion";
  • 380 BCE - "Eutydem";
  • 380 BCE - "Protagoras";
  • 380 BCE - "Menon" - (streszczenie);
  • 380 BCE - "Eutyfron" (streszczenie);
  • 360 BCE - "Kriton" (streszczenie);
  • 360 BCE - "Fajdros";
  • 360 BCE - "Fedon" (wersja grecko-angielska z 1885, red. Louis Dyer);
  • 360 BCE - "Uczta" (wersja grecka oraz wersja grecko-angielska z 1885, red. Louis Dyer);
  • 360 BCE - "Kritias" (wersja grecko-angielska z 1885, red. Louis Dyer);
  • 360 BCE - "Timaios";
  • 360 BCE - "Państwo";
  • 360 BCE - "Listy";
  • Pseudo-Platon - "Zimorodek i inne dialogi";
  • "Easy selections from Plato" (wersja grecko-angielska z 1898, red. Arthur Sidgwick);
  • Ksenofont - "Wspomnienia o Sokratesie" (~371 p.n.e.), "Obrona Sokratesa" (IV w.p.n.e.), "Uczta" (IV w.p.n.e.);
  • Aleksander Krawczuk - "Pan i jego filozof" (1970);
  • Robert Surma - "Platon" (slajdy);
  • Lepszy psychiatra niż wariat - jakie wykształcenie mają ludzie kierujący państwem i jego administracją
  • Miłość platońska - fragment filmu bollywood (avi);
  • Miłość platońska - fragment filmu "Io" (2019);
  • What Plato can teach you about finding a soulmate - an article by Firmin DeBrabander;
  • Jaskinia platońska [1], [2] - fragment filmu "Matrix" (avi);
  • Czy język jest wrodzony? [1], [2], [3] - nawiązanie do platońskiej teorii Noama Chomsky'ego (AVI, FLV)
  • Pomocne "echy" - "echy" i "achy" jako markery dźwiękowe wprowadzające nowy wyraz
  • Większość ma rację? - demokracja okiem Andrzeja Mleczki;
Większość ma rację

Epikureizm

  • Epikur - "Główne myśli";
  • Robert Surma - "Epikureizm" (slajdy);
  • Co jest najważniejsze w życiu? - wyniki badań statystycznych;
  • Czy posiadanie dzieci daje szczęście? - co mówią statystyki;
  • Czy ciężka praca daje dobrobyt? - co mówią statystyki;
  • Dlaczego Epikur skłania się ku ateizmowi [1], [2] - "pół żartem, pół serio' (FLV/MP4);
  • Czy bogowie ingerują w świat? - jeden z przykładów;
  • Elie Wiesel - "The Trial of God" (1979) --> czy Bóg ingeruje w obliczu zła?;
  • Adam Cioch - "Bóg przed sądem";
Why Jesus hasn't called

Cynizm

  • Robert Surma - "Edwarda Stachury filozofia" Wersja płatna, "Cynizm" (slady);

Stoicyzm / TAO

  • Seneka Młodszy - "Myśli" (40-58, wersja łacińsko-polska);
  • Aleksander Krawczuk - "Niemoralny moralista Seneka" (2001);
  • Marcus Aurelius - "Rozmyślania" (170-180);
  • Lao-Tse - "Wielka Księga TAO" (Tao Te Ching);
  • Robert Surma - "Stoicyzm" (slajdy), "TAO" (slajdy... w fazie konstrukcji);
  • Algorytm życia według stoicyzmu / zen / tao - schemat blokowy;
  • Benjamin Hoff - "Tao Kubusia Puchatka";
  • TAO Kubusia Puchatka żartobliwie;
  • Energia życiowa to pożyczka - fragment filmu "Avatar" (avi);
Humor obrazkowy

ZEN

  • O umyśle - fragment filmu "2012" (reż. Roland Emmerich [wersja z napisami]);
  • Jiddu Krishnamurti - wyciąg z prac;
  • Marcin Fabjański - "Terapia Buddą. Leczy z cierpienia i ignorancji";
  • Cytaty w duchu buddyjskim;
  • Haiku - kilka przykładów;
  • Arthur Schopenhauer - streszczenie filozofii;
  • "Dalajlama - przywódca z tej Ziemi" - krytycznie spojrzenie;
  • Paradoks samodoskonalenia - o pułapkach ego;

Sceptycyzm

  • Sceptycyzm - slajdy;
  • Piotr Cielebiaś - "Żyjemy w Matriksie" (2012);
  • "Patrzenie tunelowe" [1], [2] (mp4) - eksperyment, który uświadamia kobietom, jak mężczyźni i koty widzą na codzień ;-)
  • Jak widzą zwierzęta - film Uniwersytetu Dzieci (mp4);
  • Powątpiewanie w realność świata - fragment "Wojna polsko-ruska" (avi);
  • Jak odróżnić sen od jawy? [1], [2] - fragmenty filmu "Avatar" oraz "Matrix" (avi);
  • Co to jest rzeczywistość? - fragment filmu "Matrix" (avi);
  • Test Alana Turinga [1], [2] - czy dasz się nabrać?
  • Nagroda Syzyfa - inicjatywa Stowarzyszenia Sceptyków;

Plotyn / Neoplatonizm

  • Plotyn - "Enneady";

Średniowiecze

  • Filozofia a Biblia - stosunek Pawła z Tarsu do filozofii;
  • Augustyn z Hippony - "Wyznania";
  • Panteizm w chrześcijaństwie - koncepcje m.in. Eriugeny, Amalryka z Bene i Dawida z Dinant;
  • Bernard z Clairvaux - ogólnie;
  • Tomasz z Akwinu - "Byt i istota" (1252), "Summa theologiae" (1265, fragmenty);
  • Herrad von Landsberg - "Hortus deliciarum" (1180 CE; podział septem artes liberales);
  • Walter Burley o Arystotelesie - w średniowieczu;
  • Zbigniew Herbert - "Barbarzyńca w ogrodzie" (1962, także: streszczenie);
  • Robert Surma - "Dowody istnienia Boga" (1994);

Thomas Morus

  • 1516 - "Utopia" (Księga II);

Francis Bacon

  • 1627 - "Nowa Atlantyda" (fragmenty);

René Descartes

  • 1637 - "Rozprawa o metodzie";
  • 1644 - "Principiorum Philosophiae" (versio Latina);
  • 1647 - "Medytacje o filozofii pierwszej";
  • Streszczenie poglądów;

Blaise Pascal

  • 1658 - "Myśli";
  • Robert Surma - "Nieskończony świat Pascala (1994)" Wersja płatna;

Thomas Hobbes

  • Czym jest Lewiatan? - recenzja książki a zarazem koncepcja Hobbesa w pigułce;

John Locke

  • 1689 - "Listy o tolerancji" (wersja łacińsko-polska);

George Berkeley

  • 1710 - "Traktat o zasadach ludzkiego poznania";
  • 'Esse est percipi' w praktyce - żarcik rysunkowy;
  • Łyżka to tylko wrażenia mózgu - fragment filmu "Matrix" (avi);

Gottfried Wilhelm Leibniz

  • 1721 - "Monadologia";
  • Czym jest monada? - alegoryczna wizja monady w filmie "Matrix" (avi);
  • Świadomy wybór złudzeń [1], [2] - fragmenty filmu "Matrix" (avi);

David Hume

  • 1739 - "Traktat o naturze ludzkiej";
  • 1748 - "Badania dotyczące rozumu ludzkiego";

Immanuel Kant

  • 1781 - "Krytyka czystego rozumu" (tom 1);
  • Projekcja - badania psychologiczne;
  • Czy jabłko jest czerwone? - fragment filmu "Infekcja" (avi);
  • O niemieckiej filozofii - humor z filmu "Cry Wolf" (avi);
Humor kantowski

Voltaire

  • 1746 - "Tak toczy się światek";
  • 1748 - "Powiastki filozoficzne";
  • 1759 - "Kandyd, czyli optymizm [ver. 1], [ver. 2]";
  • 1767 - "Prostaczek";

Denis Diderot

  • 1796 - "Kubuś fatalista i jego pan";

Pozytywizm

  • Robert Surma - "Pozytywizm versus antypozytywizm" (slady);
  • Bolesław Prus - "Antek";
  • Ernest Nagel - "Struktura nauki. Zagadnienia logiki wyjaśnień naukowych" (1961, streszczenie);
  • Medycyna magiczna [1], [2] - czyli co zastali pozytywiści;
  • Przede wszystkim szkodzić - jak Kościół przyczynił się do zapaści medycyny;
  • Tadeusz Kotarbiński - streszczenie poglądów;
  • Kwietyzm i przykłady kwietystycznego myślenia [1], [2], [3];
  • Teoria czarnych łabędzi - czyli sukces i porażka zależą od przypadku, a nie od Opatrzności;
Humor

Wilhelm Dilthey

  • Robert Surma - "Istota filozofii według Wilhelma Diltheya";

Friedrich Nietzsche

  • 1880 - "Wędrowiec i jego cień";
  • 1882 - "Wiedza radosna";
  • 1885 - "Tako rzecze Zaratustra";
  • 1886 - "Poza dobrem i złem";
  • 1887 - "Z genealogii moralności";
  • 1888 - "Zmierzch bożyszcz, czyli jak się filozofuje młotem";
  • 1895 - "Antychrześcijanin";
  • 1911 - "Wola mocy";
  • Fryderyk Nietzsche - slajdy (w fazie konstrukcji);
  • Ludwik Krzywicki - streszczenie poglądów;
  • Żywioł kobiecy jako lekarstwo na dekadencję i ponurą metafizykę - fragment filmu "Pół serio" (avi);
  • Różnice w moralności - kilka statystyk i wykresów;
  • Mamy dosyć miękkich wartości! - rysunkowy żarcik;
  • Mężczyźni umierają bardziej ochoczo? - okiem Andrzeja Mleczki;
  • Pani pobiła pana - pozycja kobiety i pozycja mężczyzny w dzisiejszej kulturze;
  • Nie ma przebacz - czyli jak są traktowani mężczyźni w dzisiejszej kulturze europejskiej;
  • Ludwig de Montfort - "Traktat o prawdziwym nabożeństwie..." (przykład mentalności niewolniczej);
  • Czy wartości europejskie są chrześcijańskie? - sami katolicy mówią, że tak;
  • Paweł Parma - "Piekielne korzenie nieba", "Raj utracony" (Max Scheler krytykuje Nietzschego);
  • Tim Neshitov - "Markiz skandalista" (o markizie de Sade);
Filozofia - humor

Sigmunt Freud

  • Robert Surma - "Sigmund Freud" (slajdy w fazie konstrukcji);
  • Przywiązanie do mamusi we Włoszech - artykuł;
  • Histeria a narzucenie ról społecznych kobietom - satyryczny komentarz;

Carl Gustav Jung

  • Carl Gustav Jung - parę informacji;

Psychologia

  • Psychologia dla filozofów - ściąga;
  • Piramida potrzeb Maslowa - schemat;
  • Myślenie zmysłowe - eksperyment na przedszkolakach (mp4);
  • Marshmallow Test [1], [2], [3] - na dzieci nie działa argument "odroczonej nagrody", liczy się "tu i teraz" (mp4);
  • Szaleństwo a geniusz - o wzajemnych powiązanich;
  • Mark Gungor - "Mózg kobiety a mózg mężczyzny" (mp4);
  • Bruno Bozzetto - "Female and male" (mp4);
  • Przeciwieństwa w miłości - odmienność genetyczna przyciąga;
  • Lauren Slater - "Miłość - czym jest?";
  • Miłość to cierpienie - fragment filmu "Miłość i śmierć", 1975 (mp4);
  • Zygmunt Bauman - "O lęku przed pustką";
  • Zaufanie do współmałżonków - artykuł na temat kontroli e-maili;
  • Dyskryminacja mężczyzn - sfilmowany eksperyment;
  • Robert Surma - "Język kobiet, język mężczyzn" (slajdy);
  • Jak kobiety i mężczyźni postrzegają kolory? - pół żartem;
  • Język kobiet, język mężczyzn [1], [2], [3], [4] - przykłady różnic;
  • Translator kobiecego języka - trochę żartem (mp4);
  • Moda na zaburzenia - humor (uwaga: wulgarny!);
  • O sekrecjach się nie mówi - o tabu w kulturach mówi Jerzy Wasilewski;
  • Budowanie bliskości - eksperyment dr Arthura Arona (36 pytań do zakochania);
  • Badania psychologiczne kłamią;
  • Duchowość przerabiana na produkt - wywiad z Martą Niedźwicką;
  • Zabawa, rozrywka i rozwój osobisty - to różne aktywności - wywiad z Joanną Flis;
  • Warsztaty, terapie ani leki nie rozwiążą problemów za ciebie - wywiad ze Sławomirem Murawcem;
Ed Zitron

Marksizm i anarchizm

  • 1844 - "Rękopisy ekonomiczno-filozoficzne";
  • 1844 - "Przyczynek do krytyki heglowskiej filozofii prawa";
  • 1847 - "Przemówienia o Polsce";
  • 1852 - "Osiemnasty brumaire'a Ludwika Bonaparte";
  • Karl Marx, Fryderyk Engels - "Dzieła", tom 23;
  • Fryderyk Engels - "Panslawizm demokratyczny" (1849), "Wojna chłopska w Niemczech" (1850), "W kwestii mieszkaniowej" (1873);
  • Robert Surma - "Marksizm i anarchizm" (slajdy), "Pochód heglowskiego Ducha Dziejów ku wolności" (schemat);
  • Świeckie państwo według Pietro Giannone - jedna z pierwszych koncepcji;
  • 1 Maja - ustanowienie święta i reakcja Kościoła katolickiego;
  • Jean-Paul Sartre - "Huragan nad cukrem" (1961);
  • "Sto zasad zniszczenia starego i zbudowania nowego" - czyli chińska wizja komunizmu (1966);
  • Jacek Hołówka - "Marksizm jest gołosłowny" (2007);
  • Komuna hipisowska w Kopenhadze (2011);
  • Komuna ateistyczna w Etiopii (2011);
  • Komuna w Tecumseh - nie tak całkiem utopia (2005);
  • Rzeczywista wysokość podatków w Polsce - kreskówka (flv);
  • "Harujemy najciężej w historii" - artykuł Bartosza Paszczy;
  • Alienacja w ujęciu Marksa - wykład Gabora Maté;

Erich Fromm

  • 1941 - "Ucieczka od wolności";
  • 1955 - "The Sane Society";
  • 1956 - "O sztuce miłości";
  • 1973 - "The Anatomy of Human Destructiveness";
  • 1976 - "Mieć czy być?";
  • "Cicha furia" aka "The Stanford Prison Experiment" (rmvb) - film pokazujący mechanizm ucieczki od wolności;
  • Człowiek zniewolony broni systemu, który go zniewala - fragment filmu "Matrix" (avi);
  • Aldous Huxley - "Nowy wspaniały świat" (1932), audio: [1], [2], [3], [4];
  • "Nie deptać!" (mkv) - o pozornym nonkonformizmie;
  • Billboard warszawskich anarchistów [1], [2] - ironiczny komentarz do mechanizmu "ucieczki od wolności" po wypadku lotniczym w Smoleńsku (10 kwietnia 2010) i "osieroconym państwie";
  • Chemia miłości - czy miłość to tylko hormony?
  • Małżeństwa - statystyki;
  • Robert Surma - "Erich Fromm. Streszczenie poglądów" (2010);
  • Thomas Szasz - "Mit choroby psychicznej" (1960);
  • David Rosenhan - "O ludziach normalnych w nienormalnym otoczeniu" (wersja angielska, 1973);
  • Gabor Maté - "Mit normalności" (mp4);

Egzystencjalizm

  • Søren Kierkegaard - "Bojaźń i drżenie" (1843), "Choroba na śmierć" (1848);
  • Martin Heidegger - "Bycie i Czas" (1927);
  • Jean-Paul Sartre - "Mdłości" (1938), "Mur" (1939);
  • Albert Camus - "Obcy" (1942), "Mit Syzyfa" (1942), "Dżuma" (1947), "Człowiek zbuntowany" (1951), "Upadek" (1956), "Gość" (1957);
  • Janusz Chrzanowski - "Paryscy buntownicy" (krótki artykuł);
  • Emmenuel Lévinas - "Bóg, śmierć i czas" (1993);
  • Jean Paul (Richter) - "Mowa wypowiedziana przez umarłego Jezusa" (1796);
  • Maria Janion - "Żyjąc tracimy życie" (2001);
  • Robert Surma - "Egzystencjalizm. Slajdy", "Egzystencjalizm. Schemat";
  • Nic nie ma wartości - satyryczny żarcik;
  • Zawsze jest wybór - scena z filmu "Księga ocalenia";
  • Poczucie absurdu życia - fragment filmu "Pół serio" (avi);
  • Poczucie kosmicznej samotności [1], [2] - fragment filmu "Pół serio" oraz "Donnie Darko" (avi);
  • Poczucie egzystencjalnego niepokoju - fragment filmu "Matrix";
  • Realizm depresyjny - inne spojrzenie na depresję;
Weltschmerz
Humor obrazkowy

Psychologia tłumu

  • Robert Surma - "Tłok w wielkim mieście" (2007), "Psychologia tłumu" (slajdy... w fazie konstrukcji);
  • Émile Durkheim - streszczenie poglądów;
  • Aldous Huxley vs George Orwell - kto miał rację?
  • Mysia utopia - eksperyment Johna Calhouna, oryginalny artykuł z 1973;
  • "Fun Theory" (flv) - co wybiorą ludzie: wygoda czy zabawa? (sfilmowany eksperyment)
  • Lęk przed dotknięciem / Lęk przed Innym - eksperyment potwierdzający istnienie niepisanej strefy prywatnej;
  • Czy istnieją obce cywilizacje we Wszechświecie? - wyniki sondy internetowej;
  • Flash Mob: "Frozen 1" (flv), "Frozen 2" (flv), "Bang!" (flv), "Butelka" (mp4), "Numerki 1" (avi), "Numerki 2" (avi), Koncert dla Oprah Winfrey (mp4) - sfilmowane akcje;
  • Rozproszenie (dyfuzja) odpowiedzialności (efekt widza, "bystander effect"):
    • "W autobusie" - artykuł;
    • Eksperymenty społeczne - materiały video (mp4) spakowane do archiwum (7z);
  • Posłuszeństwo wobec autorytetów:
    • "Solomon Asch Experiment" - czyli konformizm normatywny (materiały video spakowane do 7z);
    • Stanley Milgram Experiment - eksperyment z 1963 roku, powtórzony przez Derren Brown oraz w programie "La Zone Xtrême" ("France 2", 2010); materiały video spakowane do 7z;
  • Zaraźliwość emocji w tłumie:
    • Sfilmowany eksperyment w Japonii (mp4);
    • "Merci!" by Christine Rabette - sfilmowany eksperyment w metrze (mp4);
    • Śmiech - inny eksperyment w metrze (mp4);
    • Czapka - pozytywna zaraźliwość (mp4);
    • "W windzie" - naśladownictwo i presja grupy, sfilmowany eksperyment (mp4);
    • Wiesław Łukaszewski - "I co my teraz zrobimy?" (reakcje tłumu po katastrofie samolotu prezydenckiego pod Smoleńskiem dnia 10 kwietnia 2010).
    • Panika podczas Dnia Pamięci 2010 w Amsterdamie (4 maja 2010) - podczas minuty ciszy upamiętniającej ofiary II Wojny Światowej, ktoś krzyknął... sześćdziesiąt osób rannych;
    • Jogging zamienił się w panikę;
    • Porwał do tańca - o pierwszym naśladowcy opowiada Derek Sivers (mp4);
    • Gimnazjalistki zobaczyły diabła - przykład zaraźliwości emocji;
    • Karol Brzostowski - "Histerie stadne";
    • Przykłady zaraźliwości emocji i sugestii;
  • Philip Zimbardo - otwarcie Centrum na Nikiszu, "Odkryj w sobie bohatera" (pdf), "TED: What makes people go wrong?" (mp4);
  • Przyczyny śmierci - nasze wyobrażenia a fakty (mp4);

Mircea Eliade

  • 1956 - "Sacrum i profanum" (streszczenie);

René Girard

  • 1961 - "Kłamstwo romantyczne i prawda powieściowa";
  • 2004 - "Początki kultury" (fragment);
  • Joanna Tokarska-Bakir - "Zmarł René Girard (1923-2015). Chciał oduczyć nas przemocy";
  • Roger Scruton - "Święte i ludzkie" [1], [2] (polemika z koncepcją "kozła ofiarnego");
  • Robert Surma - "Wąska droga" Wersja płatna, "Mechanizm kozła ofiarnego" (slajdy w fazie konstrukcji);
  • Sakralizacja kozła ofiarnego - fragment filmu "Pachnidło";
  • Sześciolatka została kozłem ofiarnym - wydarzenia w walijskiej szkole;
  • Oskarżenia wobec Romów w Irlandii;
  • Rozwiązłe kobiety a trzęsienia ziemi w Iranie - czyli "ktoś musi być winien";
  • Karpie a święta - czy to ma sens?
  • Zwierzęta jako kozły ofiarne - dręczenie w imię religii;
  • Bóg chciał ofiary ze swojego syna [1], [2] - czy to ma sens? (kreskówka FLV);
  • UE: Najmniej obcokrajowców mieszka w Polsce - dowód na niebezpieczną jednorodność w Polsce;
  • Schadenfreude - składowa mechanizmu kozła ofiarnego;
  • Mimetyzm wśród szympansów - składowa mechanizmu kozła ofiarnego;
  • Lubimy oglądać... przemoc? - okiem Andrzeja Mleczki;
  • Procesy czarownic - serwis poświęcony procesom;

Edmund Husserl

  • 1907 - "Idea fenomenologii";
  • 1931 - "Medytacje kartezjańskie";
  • 1935 - "Kryzys europejskiego człowieczeństwa a filozofia";
  • Robert Surma - "Oczywistość i samoodpowiedzialność w filozofii Edmunda Husserla" (1995);

Kurt Gödel

  • Twierdzenie Gödla - streszczenie;

Charles Sanders Peirce

  • Philosophy of mathematics. Selected writings;

Ludwig Wittgenstein

  • 1921 - "Tractatus Logico-Philosophicus";
  • 1938 - Wynalazca emotikonów;
  • Streszczenie poglądów;
Albert Einstein - Prostota

Karl Popper

  • 1934 - "Logika odkrycia naukowego";

Bertrand Russell

  • Artur Cecuła - "Humanistyczny geniusz";

Willard van Orman Quine

  • 1948 - "O tym, co istnieje";

Werner Carl Heisenberg

  • 1959 - "Fizyka a filozofia";

Thomas Kuhn

  • Adam Adamczyk - "Naukowe rewolucje pana Kuhna";

Paul Feyerabend

  • 1963 - "Jak być dobrym empirystą?";
  • 1979 - "Jak być dobrym empirystą... i inne teksty" (skan);
  • Adam Jonkisz - "Kłopoty z postępem" (1998);
  • Streszczenie poglądów Paula Feyerabenda;

Ekozofia

  • Aleksander Krawczuk - "Matka Ziemia" (2000);
  • Robert Surma - "Ekozofia. Slajdy";
  • Jak bardzo związni jesteśmy z naturą?
  • Antropocentryzm vs ekocentryzm - fragment filmu "The Day The Earth Stood Still" (avi);
  • Dla Ziemi człowiek jest wirusem - fragment filmu "Matrix" (avi);
  • "Wojna polsko-ruska" (avi) - o tym, że ponoć "zwierzęta nie mają duszy" (fragment);
  • Murzyni w ogrodach zoologicznych - jako przyczynek do rozmyślań o definicji istoty ludzkiej;
  • Chrystianizacja Indian - czy mają oni duszę?
  • Steve Cutts - "Man" (animacja mp4);
  • Zabijanie jest tylko smutne, nic więcej - fragment filmu "Avatar" (avi);
  • Empatia jako podstawa ekozofii [1], [2], [3], [4], [5] - teoria więzi (Tsaheylu) w filmie "Avatar" oraz w filmie "Powder" (avi);
  • Empatia najważniejszym ludzkim zasobem - kilka słów o książce Simona Baron-Cohena;
  • Nie żyje James Lovelock - kim był i co po nim zostało?;
  • Hipoteza Gai [1], [2] - wyrażona w filmie "Avatar";
  • Obrona różnorodności życia jako cel Gai (Eywy) [1], [2] - fragmenty z filmu "Avatar";
  • Czy bakterie skłaniają do altruizmu? - czyli świadomość jako system rozproszony;
  • "Sekretne życie drzew" - kilka refleksji na temat książki Petera Wohllebena;
  • Efekt motyla [1], [2] - wyrażony (mniej więcej) przez grupę OK Go w teledysku "This too shall pass" (mp4);
PETA Ads

Etyka

  • Maria Ossowska - streszczenie poglądów;
  • Mikołaj Starzyński - "Antynatalizm i jego argumenty";
  • Antynatalizm zakłada niemoralność płodzenia;
  • Adam Cioch - "Epidemia rozmnażania";

Robert Surma

  • 2002 - "Filozofia bezpośrednia, czyli filozofowanie bez prezerwatywy" (o kryzysie postawy filozoficznej i kryzysie narzędzi filozofii);
  • 2003 - "Logika wielowymiarowa";

Filologia

  • Alfabet grecki - na przestrzeni dziejów i miejsc
  • TextKit - strona poświęcona językom klasycznym;
  • An Illustrated Dictionary to Xenophon's Anabasis - słowniczek grecko-angielski z roku 1896 (red. John Williams White, Morris H. Morgan);
  • A. Sidwick - "A first Greek writer" (1883);
  • William Smith - "A First Greek Course" (1909);
  • John Williams White - "The First Greek Book" (1896);
  • Herbert Weir Smyth - "Greek Grammar for colleges" (1920);
  • Williama Goodwina - "Greek Grammar" (1900);
  • Henry George Liddell, Robert Scott - "Greek-English Lexicon" (wyd. Harper & Brothers, New York 1883);
  • "Strongs Greek-English Glossary";
  • Sidney Chawner Woodhouse - "English-Greek Dictionary" (London 1910);
  • Aleksander Brückner - "Słownik etymologiczny języka polskiego" (1927);
  • Robert Surma - "Słownik filozoficzny polsko-grecki", "Słownik obcojęzycznych terminów filozoficznych", "Słownik filozoficzny etymologiczny", "Informator turystyczny po Grecji" (subiektywny wybór praktycznych informacji);
Filozofia nie popłaca